El poeta del mes: Eugenio Montale/ de Carlos Vitale

EUGENIO MONTALE  
Eugenio Montale nació en Génova en 1896 y murió en Milán en 1981. Entre otros libros, ha publicado: Ossi di seppia, Le occasioni y La bufera e altro. En español: Las ocasiones, Ediciones Igitur, Montblanc, Tarragona, 2006. 

Traducción de Carlos Vitale
http://carlosvitale.blogspot.com 

http://viasole.blogspot.com 

NO ME CANSO…
No me canso de decirle a mi entrenador: 
tira la toalla,
pero él no oye nada porque ni en el ring ni fuera 
jamás se lo ha visto. 
Quizá, a su manera, trata de salvarme 
del deshonor. Que se preocupe tanto 
por mí, el idiota, o yo sea su bufón 
me tiene en vilo entre la gratitud
y la furia.

NON MI STANCO… 
Non mi stanco di dire al mio allenatore
getta la spugna
ma lui non sente nulla perché sul ring o anche fuori
non s’è mai visto.
Forse, a suo modo, cerca di salvarmi
del disonore. Che abbia tanta cura
di me, l’idiota, o io sia il suo buffone
tiene in bilico tra la gratitudine
e il furore.

© del texto: su autor
© de la traducción: Carlos Vitale

Διαγωνισμός της UNICEF για παιδιά και δασκάλους

Τα παιδιά μαθαίνουν, συζητούν, προτείνουν, σχετικά με τα Δικαιώματά τους Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα της UNICEF 
 Η Ελληνική Εθνική Επιτροπή της UNICEF, με την υποστήριξη του Υπουργείου Παιδείας, προκηρύσσει διαγωνισμό στα σχολεία όλης της χώρας με θέμα «Τα Παιδιά Γράφουν και Ζωγραφίζουν τα Δικαιώματά τους». Το Εκπαιδευτικό αυτό πρόγραμμα έχει ως στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των μαθητών της προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης σχετικά με τα δικαιώματα των παιδιών μέσα και έξω από το σχολείο, στην Ελλάδα και τον κόσμο έτσι όπως καθορίζονται στη διεθνή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού που έχει επικυρώσει και η χώρα μας. Οι μαθητές των νηπιαγωγείων και των πρώτων τάξεων του δημοτικού καλούνται να δημιουργήσουν με ομαδικές εργασίες μια αφίσα, της τρίτης και τετάρτης δημοτικού ένα παραμύθι και της πέμπτης και έκτης ένα βιβλίο με λόγια και εικόνες ή μια εφημερίδα για το πώς φαντάζονται τα δικαιώματά τους και τι ζητούν από τους μεγάλους, τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς, όλους μας. Θα προηγηθεί ενημέρωση των παιδιών από τους εκπαιδευτικούς τους, πάνω στις αρχές και το περιεχόμενο της Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Παιδιού. Τα καλύτερα έργα των παιδιών θα βραβευθούν από ειδική επιτροπή και θα εκτεθούν σε έκθεση στην Αθήνα. Δικαίωμα συμμετοχής έχουν οι εν ενεργεία εκπαιδευτικοί που υπηρετούν σε δημόσια και ιδιωτικά σχολεία προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Όσοι ενδιαφέρονται μπορούν να αναζητούν σχετικές πληροφορίες και να δηλώσουν συμμετοχή στην ιστοσελίδα της UNICEF www.unicef.gr/chrights.php  
Ημερομηνία αποστολής των έργων από τα σχολεία στη UNICEF: Α. Δημητρίου 8 & Τζ. Κέννεντυ 37, 16121 Καισαριανή, έως την Πέμπτη 31 Μαΐου 2012.

Μια συνάντηση αντί γενεθλίων στο Μπενάκη, 27/4

Διάλεξη για την αφασία και τον αφηγηματικό λόγο, 27/4

Διάλεξη «Η μελέτη της παραγωγής αφηγηματικού λόγου στην αφασία»

Διάλεξη της Δρ. Μαρίας Κακαβούλια με θέμα: «Η μελέτη της παραγωγής αφηγηματικού λόγου στην αφασία. Προσεγγίσεις και παρατηρήσεις» που οργανώνει ο Τομέας Γλωσσολογίας του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στο πλαίσιο της σειράς διαλέξεων με θέμα: «Γλώσσα και Εγκέφαλος-Αφασία».

Παρασκευή, 27 Απριλίου, ώρα 18.00
Αμφιθέατρο Ιωάννης Δρακόπουλος
Πανεπιστημίου 30

“The Greek Monsters” στο Μουσείο Μπενάκη, 26/4

THE GREEK MONSTERS by BEETROOT DESIGN + partners
Μουσείο Μπενάκη
Κτήριο οδού Πειραιώς

Εγκαίνια: 26 Απριλίου 2012

Διάρκεια έκθεσης: 27 Απριλίου – 29 Ιουλίου 2012

Η έκθεση “The Greek Monsters” by Beetroot + partners, αποτελείται από εκθέματα τα οποία ως προς την αισθητική τους βασίζονται στην αυθεντική εικονογράφηση της Beetroot για το βιβλίο «Τα Παρεξηγημένα Τέρατα της Ελληνικής Μυθολογίας» σε νέο-μελανόμορφο ρυθμό. Συγκεκριμένα αποτελείται από εγκαταστάσεις, τρισδιάστατα γλυπτά (μεταξύ άλλων το άγαλμα ενός Μινώταυρου ύψους τριών μέτρων), ειδώλια, στένσιλ ζωγραφικά γκράφιτι υπό μορφή σύγχρονων ζωφόρων, κ.τ.λ. αλλά και ψηφιακά «αόρατα» τέρατα που εμφανίζονται, συμπληρώνονται ή αποκτούν ζωή μέσα από «έξυπνες» ηλεκτρονικές συσκευές όπως tablets και smartphones.

Πλάι σε κάθε ένα από τα εκθέματα υπάρχουν υπομνήματα στα οποία, αντί να παρατίθενται πληροφορίες για την προέλευση, την ιστορία ή την κατασκευή τους, θα αναγράφονται πρωτότυπα ποιήματα για τη φιλοσοφία ή την πρακτική που συμβολίζουν (π.χ. την αυθεντικότητα, την ομαδικότητα κλπ).

Τα εκθέματα λειτουργούν σε ένα πρώτο επίπεδο ως σύγχρονα καλλιτεχνικά δημιουργήματα βασισμένα στην ελληνική μυθολογία αλλά σε δεύτερο, ως αφορμή για την παρουσίαση των συστατικών της δημιουργίας και της ανάπτυξης. Η μυθολογία μας επανεξετάζεται υπό το νέο πρίσμα της ουσίας που κρύβει πίσω από το φανταστικό της περίβλημα και εδραιώνει εκ νέου τη θέση της ως κληρονομιά του δυτικού πολιτισμού.

Τέλος, σε μια δύσκολη για την Ελλάδα πολιτικό-οικονομική εποχή, το σχόλιο της έκθεσης είναι περισσότερο από σαφές. Τα «ελληνικά τέρατα» είναι η πιο ξεκάθαρη αντιστροφή του «Φοβού τους Δαναούς…», εφόσον η αρνητική πρώτη εντύπωση κυοφορεί τελικά δημιουργία, αποφασιστικότητα και έργο.

«Φωνές της Πόλης» στο Επί Κολωνώ για δύο βράδια, 20-21/4

Η Μάνια Παπαδημητρίου (αφήγηση, τραγούδι) και ο Κώστας Βόμβολος (πλήκτρα, ηλεκτρονικά, φωνή) παρουσιάζουν μια μουσική παράσταση βασισμένη σε τραγούδια και κείμενα γραμμένα για πόλεις υπαρκτές ή φανταστικές.




Αποσπάσματα από τις «Αόρατες πόλεις» του Ίταλο Καλβίνο, τις «Φωνές του Μαρακές» του Ελίας Κανέτι, τις «Μεταμορφώσεις πόλεων» του Μιχάλη Πιερή, «Στην ίδια πόλη υπό βροχή» του Πάκο Ιγκνάσιο Τάιμπο ll, «Γυναικών» του Μιχάλη Γκανά συνδιαλέγονται με τραγούδια των Ζακ Μπρελ, Τομ Γουέιτς, Λέοναρντ Κοέν, Λου Ρηντ, Μάνου Χατζηδάκι, Μίκη Θεοδωράκη κ.α, ηχητικά τοπία και αυτοσχεδιασμούς του Κώστα Βόμβολου.

Παραστάσεις: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012 & Σάββατο 21 Απριλίου 2012
Ώρα έναρξης: στις 22.00
Διάρκεια παράστασης: 80 λεπτά

Τιμή εισιτηρίου: 10,00€
Χώρος: Σκηνή Φουαγιέ


Επί Κολωνώ
Ναυπλίου 12, Κολωνός (από Λένορμαν 94)
τηλ 2105138067
fax 2105146169

«Ρίττερ, Ντένε, Φος» στο θέατρο Σφενδόνη.

Είναι πράγματι συγκυριακό ευτύχημα, ότι η Ράνια Οικονομίδου, η Άννα Κοκκίνου και ο Δημήτρης Καταλειφός ένωσαν τις δυνάμεις τους ξανά, στο θέατρο Σφενδόνη, για το έργο του Τόμας Μπέρνχαρντ Ρίττερ, Ντένε, Φος.

Ευτύχημα είναι διότι και οι τρεις ηθοποιοί προσφέρουν την ασφάλεια των αποστάσεων, στο θεατή, να «δει» και, άρα, να βρει τα μυστικά των πρωτόλειων σχέσεων, -ήτοι συγκρούσεων-. Αναδρομικά, ρομαντικά, ακόμη και φαντασιακά. Οι γενναιόδωρες ερμηνείες και μόνο, εγείρουν την περιέργεια για τον Μπέρνχαρντ, ένα συγχρόνως άγνωστο και γνωστό ήδη συγγραφέα, -μετά το τέλος δείπνου και έργου-. Εφόσον, όλα ξεκινούν και τελειώνουν μέσα σε μια μέρα: πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το δείπνο. Αυτή η οικογενειακή συνθήκη της αρνητικής γιορτής για το «τύποτα», όπου οι τυπικοί τρόποι υπάρχουν για να ανατρέπονται, διατυπώνει την ίδια την ορθογραφία «του πάθους»· έτσι ο Σταντάλ όριζε την ανορθογραφία, και κάπως έτσι η «ανορθογραφία» των ανθρώπινων σχέσεων, όπως αυτές συναρθρώνονται στα έργα του Αυστριακού συγγραφέα, προσδιορίζει το αναπόφευκτο, ο άνθρωπος να συγκρούεται προκειμένου η σκέψη να μην είναι τετριμμένη αλλά αγωνιστικό ιδεώδες· ενυπάρχουσα στη συγκρουσιακή διαλεκτική υπέρ της ατομικότητας. Τα συμβόλαια είναι για να σπάζονται…

Διόλου τυχαία, ο Τόμας Μπέρνχαρντ επέλεξε μια αντισυμβατική γραφή, για τα δεδομένα της εποχής του (1931-1989). Σκοπός του ήταν να δείξει ότι η τριβή, μέσα από τις ενδοοικογενειακές σχέσεις, οδηγεί στην ωριμότητα του ανθρώπου, ενόσω η αυτοπραγμάτωση είναι το διακύβευμα. Το έργο γράφτηκε το 1984. Καθώς, το 1982, το ερέθισμα του παρουσιάστηκε διά ζωής, όταν ο συγγραφέας είδε, σε μια παράσταση, τη Γερμανίδα ηθοποιό Ilse Ritter, να υποδύεται μια σχεδόν κωφή κόρη. Λίγο αργότερα, το σκηνικό της έμπνευσης επαναλαμβάνεται, στα πρόσωπα των ηθοποιών Kirsten Dene και Gert Voss, που επίσης βλέπει επί τω έργω. Κατά συνέπεια, το έργο Ρίττερ, Ντένε, Φος είναι ένα συμφωνικό σύνολο, γραμμένο από ηθοποιούς για ηθοποιούς. Ο τίτλος των τριών ονομάτων δείχνει την κατεύθυνση προς μιαν αλληγορία οιωνών, υπό την έννοια ότι στο «nomen» (οιωνό) ενυπάρχει το «omen» (όνομα). Εν τέλει, η ουσία του έργου αποκαλύπτει την ποιητική δύναμή του. Άλλωστε, ο Μπέρνχαρντ υπήρξε και ποιητής.

Αναζητώντας την ποιητική ρίζα της σκέψης του Μπέρνχαρντ, η γένεσή της εντοπίζεται στα πρώτα παιδικά χρόνια του, αν ληφθεί υπόψη ότι η ποίηση είναι το επιτέλεσμα μιας δυσκολίας στη ζωή. Παιδί μιας ανύπαντρης μητέρας, η οποία τον γέννησε στην Ολλανδία, και ενός πατέρα που δεν τον αναγνώρισε-ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι πιθανότατα ο πατέρας βίασε τη μητέρα του-, ο μικρός Μπέρνχαρντ μεγάλωσε με τον παππού του, από την πλευρά της μητέρας του. Το ότι ο παππούς ήταν αναρχικός, οδήγησε στο να γίνει το είδωλο του Μπέρνχαρντ, που δοκίμαζε τα όριά του, ανάμεσα σε μυθοπλασία και πραγματικότητα.

Όσον αφορά στο έργο Ρίττερ, Ντένε, Φος, η σκιά του τελευταίου φωτίζεται μέσα από το πρόσωπο του Λούντβιχ. Η υπόθεση είναι ότι, οι δύο αδελφές, Ρίττερ-η μικρότερη- και Ντένε-η μητροπρεπής μεγαλύτερη-, πρέπει να αντιμετωπίσουν τις εξάρσεις του αδελφού τους, Λούντβιχ, ο οποίος μόλις βγήκε από το φρενοκομείο στο Στάινχοφ της Βιέννης. Με απόφαση της Ντένε (την οποία υποδύεται η Άννα Κοκκίνου), και η Ρίττερ (Ράνια Οικονομίδου) οφείλει να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα, με τον Λούντβιχ (Δημήτρη Καταλειφό) μαζί τους αλλά και ανάμεσά τους.

Ειδικότερα, η παραπονετική στάση της Ρίττερ, κόντρα στη μητριαρχική και χειριστική στάση της Ντένε, εμφανίζει την ίδια ιδιαίτερα ανταγωνιστική σε σχέση με τη μεγαλύτερη αδελφή της και με μήλον της έριδος, τον φιλόσοφο-τρελό αδελφό τους. Εκ των πραγμάτων αλκοολική, με ένα τσιγάρο και ένα ποτήρι διαρκώς, η Ρίττερ που παλεύει για μια φυσιολογική μεταχείριση απέναντι στον αδελφό της, από την άλλη πλευρά δείχνει να επιθυμεί τον Λούντβιχ, ενώ αυτή η επιθυμία της προσιδιάζει σε μια κλοπή του διαφορετικού και την καπηλεία του τρόπαιου από την «άλλη»: την αδελφή της. Και όμως, αυτή η μάχη για τον Λούντβιχ αποβαίνει τόσο ανταγωνιστική και βίαιη, ανάμεσα στις δύο αδελφές, διότι είναι η βία της τρέλας του που τις διδυμοποιεί. Ώστε, προκειμένου να επιβιώσουν, επινοούν τους ρόλους τους. Εν προκειμένω, η μία είναι η μητέρα σαν, η άλλη η κόρη εάν. Μπορεί να μετονομαστεί σε μητέρα, αν εκτοπίσει την αντίπαλο.

Δε χωρεί αμφιβολία ότι ποικίλες αναγνώσεις προσφέρονται για το Ρίττερ, Ντένε, Φος. Είναι ένα έργο για τις ανθρώπινες σχέσεις, την πορεία του πνεύματος, τη διαμόρφωση και τη σχάση των ρόλων, την κατάσταση των ενστίκτων και της σεξουαλικότητας, καθώς και για τη σχέση του λόγου και της γλώσσας μέσα σε όλα αυτά.

Επιπλέον, ας σημειωθεί ότι, συνυπολογίζοντας την αγάπη του συγγραφέα, όχι μόνο για τον Κάφκα, αλλά και για τον Λούντβιχ Βιτγκενστάιν, στο γεγονός πως ο Μπέρνχαρντ έχει γράψει και το άλλο έργο Ο ανηψιός του Βίτγκενσταιν, -για τον Paul-, δεν είναι παράταιρος ο υπαινιγμός ότι, η μυθοπλασία του έργου τον έχει συμπεριλάβει. Ειδικότερα, όπως παρατηρεί ο Bob Corbett*, ο Μπέρνχαρντ προσθέτει ότι ο Paul ήταν τόσο καλός φιλόσοφος όσο ο θείος του, αλλά και ο Λούντβιχ ήταν τόσο τρελός όσο και ο ανηψιός του. Ένα, λοιπόν, είναι το θεμελιώδες συμπέρασμα: αξίζουν συγχαρητήρια στο τρίδυμο που μας ταξίδεψε στα ασθενή και συγχρόνως ιερά τέρατα: αυτά που βλέπουμε στον καθρέπτη όταν επιδιώκεται το βέλτιστο και το γενικό καλό, έναντι του καθαρά προσωπικού οφέλους.

Θέατρο Σφενδόνη
Διεύθυνση: Μακρή 4 Τηλέφωνο: 210-9246692
Τετάρτη: 20:00, Πέμπτη: 20:00
Παρασκευή: 20:00, Σάββατο: 20:00, Κυριακή: 18:00
Εισιτήρια
Κανονικό:20€
Φοιτητικό: 15€
Άνεργοι: 12€

Για τους λάτρεις της ανάγνωσης και του ταξιδιού στο χρόνο:
http://www.newyorker.com/archive/2006/12/25/061225crbo_books?currentPage=all
http://www.thomasbernhard.org/interviews/ilseritter.shtml
http://www.morose.fsnet.co.uk/essays/bernhard/igor_bernhard.htm
http://english.fsu.edu/jobs/num1112/091_HORNUNG.PDF
* http://www.webster.edu/~corbetre/personal/reading/bernhard-nephew.html