Θαλασσί

Θαλασσί

Δυο χνούδια τα μάτια της άνοιξης
Κλείνουν τα βλέφαρά τους ήρεμα
Αλμυρός κύκλος του καλοκαιριού
Η μυθολογία της ημέρας
Μιας πρώην συνηθισμένης μέρας
Όλα σαν πλέουν μιλούν θαλασσί
Μακρύς ο λαιμός που σαν του κύκνου
Για το βυθό του ονείρου ξανά
Με τη φωνή ταξιδεύει μαζί
Άντεξα πάλι να περιμένω
Την ώρα που θα γύριζα εδώ
Δυνάμεις πουλιών να ακροβατούν
Υπεράνω των ερωτημάτων
Τι με κρατά και από τι κρατιέμαι
Αντίκρυ στο πεζό φως του ίδιου
Ριχτά μαλλιά, ενστικτώδεις ρίζες
Άμμο και ψίθυρο έχουν νόμους
Ακουμπούν την ευθύνη σε ώμους
Ένας χρόνος ακόμη στο δέρμα
Μιλά μια ανάγκη χωρίς τέρμα
Θαλασσί κύματα αέρηδων
Με φέρνουν σε ανήλιους τόπους
Με κλοπιμαία σύννεφα λάμψης
Σε σπέρνουν τα περασμένα εδώ
Σε αυτόν το μυθολογημένο
Τόπο προτού σύντομα ξεραθούν
Οι λαμπερές γωνίες των ματιών
Στο δρόμο για το γκριζωπό κενό
Μέσα σε μια πυκνή πόλη
Όση ανασαίνει ένα μέσο
Μαζικής επαναφοράς κοιτώ
Χωρίς επιθυμία και μόνη
Προς εκείνο το ίδιο θαλασσί
Με και σε, μέσο και σημείο
Συγχρόνως εσύ κι εγώ ένα
Όνομα τρεις συλλαβές, Θαλασσί

Φόρουμ Σύγχρονης Δραματουργίας: η συνέχεια...

Τετάρτη 18 Μαΐου 2011
BIOS, Πειραιώς 84

19.30 Έλενα Πέγκα, Ποιοι είναι οι καινούριοι μας φίλοι - Qui sont nos nouveaux amis

Γαλλική μετάφραση: Danae Verlet
Σκηνοθετική επιμέλεια: Esther-André Gonzalez

Ερμηνεύουν οι: Κωνσταντίνα Τάκαλου, Προμηθέας Νεραττίνι, Αναστασία Ευστρατιάδη, Ντίνα Σταματοπούλου, Γιάννης Στεφόπουλος, Γιώργος Γιαννούτσος

20.00 Μαρία Ευσταθιάδη, Ανυπακοή - Désobéissance
Γαλλική μετάφραση: Paule Rossetto
Σκηνοθετική επιμέλεια: Βίκτωρ Αρδίττης
Ερμηνεύουν οι: Ακύλλας Καραζήσης, Εύρη Σωφρονιάδου και Βίκτωρ Αρδίττης

20.30-21.00 Διάλειμμα

21.00 Μάχη Ξενάκη, Στην κόλαση της Σαλπετριέρ - Les folles d’enfer de la Salpêtrière
Ελληνική μετάφραση: Μαρία Ευσταθιάδη
Διασκευή και σκηνοθετική επιμέλεια: Anne Dimitriadis
Ερμηνεύουν οι: Edith Scob και Μαρία Καλλιμάνη

22.00 Ποτό στην ταράτσα του BIOS

22.30 Συναυλία από τους Eva and the apples


Πέμπτη 19 Μαΐου 2011
Auditorium – IFA, Σίνα 31

19.30 Παρουσίαση των Εργαστηρίων Λογοτεχνικής Μετάφρασης
με αφορμή τα 25 χρόνια λειτουργίας τους
από την Διευθύντρια του Γ.Ι.Α. κυρία Catherine Suard

20.00 Ζαν Ζενέ, Τα παραβάν – Les paravents
Ελληνική μετάφραση: Εργαστήριο Θεατρικής Μετάφρασης του Γ.Ι.Α σε επιμέλεια Δήμητρας Κονδυλάκη και Ανδρέα Στάικου. Συμμετείχαν οι σπουδάστριες: Μαρία Μηνόγιαννη, Έφη Φιλιππέλη, Μάρθα Κοσκινά, Χρυσούλα Φούρναρη, Ειρήνη Κωστούλα-Αργυρού, Κατερίνα Αλεξιάδου και Αννέτα Ζαλούμη.
Προλογίζει η Δήμητρα Κονδυλάκη
Σκηνοθετική επιμέλεια: Δαμιανός Κωνσταντινίδης
Ερμηνεύουν οι: Λεωνίδας Μαράκης, Νατάσα Νταϊλιάνη και Δήμητρα Χατούπη

20.15 Διάλειμμα

20.30 Στην κόλαση της Σαλπετριέρ
Συνάντηση με την συγγραφέα Μάχη Ξενάκη και την σκηνοθέτιδα Anne Dimitriadis. Προλογίζει ο Θανάσης Χατζόπουλος, ποιητής, παιδοψυχολόγος, ψυχαναλυτής

21.00 Διάλειμμα

21.15 «Γυναίκες και σύγχρονη σκηνή»
Στρογγυλή τράπεζα με τη συμμετοχή των συγγραφέων Έλενας Πέγκα και Μαρίας Ευσταθιάδη και των σκηνοθετών Esther André Gonzalez, Έφης Θεοδώρου και Βίκτωρα Αρδίττη. Προλογίζει η Ματίνα Καλτάκη, κριτικός θεάτρου.
Συντονισμός: Δήμητρα Κονδυλάκη

21.45 Διάλειμμα

22.00 Ολιβιέ Πυ, Το κελάδιστρο – Μονόλογος της Ανιές (Η Υπηρέτρια, απόσπασμα)
Ελληνική μετάφραση: Έφη Γιαννοπούλου
Σκηνοθετική επιμέλεια: Έφη Θεοδώρου
Ερμηνεύει η Ιωάννα Τσιριγκούλη

«Την έχει η ψυχή σου τη φωτιά»;

Ψυχή που έχει φωτιά, δίνεται στο κοινό και μέσα απ’ τη φωνή της. Η φωτιά μαγεύει, ζωηρεύει, απελευθερώνει. Κι ας έγινε, φέτος, η ελληνική μετάδοση της Eurovision χωρίς «φωτιά». Χωρίς «μπρίο». Φωτιά υπάρχει και τη βλέπεις στην κοινωνία. Η μουσική διαμαρτυρία, με το Σταμάτη Κραουνάκη και τη Σπείρα-Σπείρα, για το κλείσιμο του Θεατρικού Μουσείου, είναι μια έκφραση πύρινης ελπίδας, στέλνοντας στην πολιτεία το μήνυμα, ότι η κοινωνία έχει ανάγκη από τους θεσμούς και το Θεατρικό Μουσείο. Πώς είναι δυνατόν να γυρίζεις την πλάτη σε ένα Μουσείο, Σημείο των Μουσών; Πώς είναι δυνατόν, σημείο των καιρών να μην είναι η ανάδειξη αλλά η κατάκρυψη; Κλοπιμαία έχει αυτό το Μουσείο και επιχειρείται η κατάκρυψή του; Μπας περιπτώσει, ο Αληθεινός το κάνει καλύτερα… ας σημειωθεί πως η συναυλία δίνεται έξω από το κτήριο του Μουσείου (Ακαδημίας 50, Αθήνα), σήμερα, Τετάρτη 18 Μαΐου 2011, στις 17.00 το απόγευμα.

Συνεχίζεται, στο μεταξύ, η δεύτερη συνάντηση με αφορμή το σύγχρονο θέατρο, του Ελληνικού Κέντρου του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου. Ήμουν και στις 4 αναγνώσεις της Τρίτης. Και φυσικά, ψηφίζω Δανία. Μην είναι εκείνη η Indian summer σκιά από την ταινία «Όλα θα πάνε καλά» του Δανού Κρίστοφερ Μπόε (1974-), που είδαμε στις τελευταίες «Νύχτες Πρεμιέρας-Connx»; Η Δανία έχει υλικό. Και ανθρώπινο δυναμικό και μοντέρνα γλώσσα, άλλοτε θεατρική και άλλοτε κινηματογραφική. Σαφώς. Επί σκηνής φαίνεται αν το έργο αξίζει ή όχι. Μέχρι τότε, δεν μπορείς να έχεις την απόλυτη σιγουριά. Αν όμως εμείς, το κοινό της Τρίτης, ήμασταν οι διαφημιστές, έπρεπε κάπου να επενδύσουμε και μας παρουσίαζαν αυτά τα 4 έργα, αποσπασματικά, τα χρήματά μου προσωπικά θα πήγαιναν στο Service Suicide του Christian Lollike (Δανία), σε σκηνοθετική επιμέλεια του Δημήτρη Βέργαδου. Ο Βέργαδος, τον οποίο κυνήγησα σφαίρα για να συγχαρώ, ήταν ο μόνος που σεβάστηκε όσο πιο άρτια γινόταν τη συνθήκη, στη βάση της οποίας πραγματοποιείται το φόρουμ Σύγχρονης Δραματουργίας του Ελληνικού Κέντρου του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου. Και τούτο σημαίνει ότι, σύμφωνα με τη σκηνοθετική επιλογή, τηρήθηκε η «επαφή» με το σώμα-κείμενο, καθώς και η συνακόλουθη «αφή» των επιμέρους σημείων-λέξεων. Ένα tableau vivant, του λεκτικού και οπτικού συνάμα, πίσω από τα πρόσωπα των ηθοποιών, ελλειπτικά αλλά μεθοδικά, διαμορφωνόταν κατά το πρότυπο των calligrammes του Γκιγιόμ Απολινέρ, του 1914. Ας υπενθυμιστεί, ενδεικτικά, το έργο του Απολινέρ με τίτλο «η γραβάτα και το ρολόι».

Επιπλέον, οι ηθοποιοί «μίλησαν» τα πρόσωπά τους, καθώς είχαν δουλέψει πάνω στις φωνές τους αλλά και στο σύνολό τους, τις στιγμές που ψιθύριζαν συγχρονισμένα κάποιες από τις φράσεις. Υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες, το κείμενο να είναι εξαιρετικό, με βάση αυτό που παρουσιάστηκε. Σίγουρα όμως, υπήρξε εξαιρετική η επιμέρους επιλογή του Βέργαδου. Διότι, απομονώνοντας ένα μέρος του θεατρικού κειμένου, κατόρθωσε και έθιξε το ζήτημα του προβληματισμού του συγγραφέα. Τα ερωτήματα του προβληματισμού κινούνται γύρω από την αυτοκτονία, στη σύγχρονη δυτική κοινωνία της εξατομίκευσης και γύρω από τα τυχόν «ψευδή ιδεολογήματα» των ατόμων, ελεύθερα πλέον να τοποθετούνται, ένοχα ή μη, μετά το τέλος του θρησκευτικού τελετουργικού ή πριν από την αρχή ενός άλλου τελετουργικού, το οποίο, βέβαια, αναγάγει το «εγώ» σε έναν έλλογο και διαλογικό παράγοντα μεν, τον υπερυψώνει δε, σε ένα βάθρο επινόησης. Πλέον η Dignitas υστερεί σε «βιώσιμο προφίλ θανάτου». Ως εκ τούτου, εγκαθιδρύεται η «Exit Society», ένα όνομα ειρωνικό από τα γεννοφάσκια του, προκειμένου να θίξει το σημείο μηδέν της κοινωνίας. Όταν γίνεται ανάγκη, του ατόμου, να εξουσιοδοτήσει άλλους ώστε να «επινοήσουν την Ελβετία», τότε στην ίδια την πράξη, της παράλογης επινόησης, εμφιλοχωρεί η ιστορία της τρέλας. Το «εγώ» απαξιώνει την κάθε προσπάθεια για επινόηση ή στόχο, καθώς ομιλεί την ήττα του, ως εξής: «δε γουστάρω να έχω στόχους στη ζωή μου, γιατί απαγορεύεται να χάνω». Στο δυτικότροπο πολιτισμό, ασφαλώς και το σύγχρονο αίτημα για προσωπική ταυτότητα φιλτράρεται μέσα από τις καταπιεστικές επιρροές, στόχων και παραμέτρων. Ώστε το «εγώ» διέρχεται διπλή κρίση, της οικονομίας αλλά και της ταυτότητας, μέσα σε ένα οριοθετημένο -από στόχους- περιβάλλον όπου οι στόχοι ζυγίζονται πάνω στη δουλειά και αναπόδραστα ισχύει ότι «όποιος δεν έχει δουλειά, δεν έχει ταυτότητα». Να θυμίσω τον Έρικ Έρικσον, στον οποίο οφείλουμε τη ρήση ότι «ταυτότητα είναι το σημείο τομής, ανάμεσα στο τι θέλει το άτομο να είναι και τι του επιτρέπει ο κόσμος να είναι». Νομίζω, επιπρόσθετα, πως η σύγχρονη ταυτότητα είναι το σημείο πολλών τομών, ανάμεσα στο τι επιδιώκει το άτομο να είναι, μέσα από τον εκάστοτε ρόλο, και τι του επιτρέπει ο κόσμος, των άλλων ρόλων σε υπολανθάνουσα μορφή και σβησμένων μέσα του, να είναι. Με λίγα λόγια, θεωρώ πως ο εξορθολογισμός της έννοιας, του κόσμου, υπαγορεύει τις υποδιαιρέσεις του, σε εξουσία και γλώσσα. Ώστε, αναπόφευκτη είναι η αναδίπλωση του «εγώ», μπροστά στην υπόμνηση του θανάτου, καθώς αναζητούνται νέοι τρόποι άμυνας στη φύση, κατ’ επιλογή, με μια τζίφρα για ένα συμβόλαιο θανάτου, κόντρα στο τελετουργικό αναμονής ενός φυσικού θανάτου, που ποτέ δεν είναι σίγουρος αλλά πάντα διακυβεύεται. Είναι περισσότερο από ξεκάθαρο ότι περιμένω το Service Suicide να το δούμε σύντομα και στο φυσικό του χώρο, στο θέατρο, ως παράσταση.

Όσον αφορά στα άλλα 3 έργα και στις αναγνώσεις τους, δεν έχω και πολλά να σχολιάσω. Στο Homme sans but (Ο άνθρωπος χωρίς σκοπό) του Arne Lygre (Νορβηγία) σε σκηνοθεσία της Esther-André Gonzalez, είδαμε ποτήρια, μπουκάλι από κρασί, πιάνο, κουστούμια. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά –δεν έφταναν;- η «χαρισματική» σκηνοθεσία μας χάρισε και από μια εικόνα-wallpaper με ψηλές βουνοκορφές, απέραντο μπλε, ουρανού και υδάτινου στοιχείου. Επειδή ο συγγραφέας είναι από το Μπέργκεν της Νορβηγίας, να υποθέσω; Τι να σκεφτώ… κατά το πρότυπο καμπάνιας με άρωμα Μνημονίου, όταν είδαμε τον «Γιώργο τον πρωθυπουργό» να μας ανακοινώνει σοβαρά, ότι μπαίνουμε στο ΔΝΤ, με φόντο το απέραντο μπλε, του Καστελόριζου, του κόκκινου κάστρου («καστέλλο ρόσσο»), ομοίως και εδώ επικρατεί μια συγγένεια βαθιά, φύσης και συμπάθειας…

Γεγονός είναι, ότι είδα μια σκηνοθεσία, τη βραδιά της Τρίτης, όταν έφτασε η στιγμή του Service Suicide. Μέχρι τότε, δεν αντιλήφθηκα, στις δύο πρώτες αναγνώσεις, γιατί οι σκηνοθέτες επέλεξαν τα συγκεκριμένα αποσπάσματα, από τα έργα, καθώς πληροφορήθηκα ότι η επιλογή των έργων έγινε μεν από επιτροπή, αλλά η επιλογή της παρουσίασης, ενός μέρους των έργων, ήταν στην κρίση των σκηνοθετών. Επίσης, στη μεν πρώτη ανάγνωση, τηρήθηκε η συνθήκη, της ανάγνωσης, αλλά χωρίς αιτιότητα, στη δε δεύτερη ανάγνωση, η χρήση του αντικειμένου υποβάθμισε το ρόλο της ανάγνωσης, ώστε να την καταστείλει σε βεβιασμένη και δυσλειτουργική, να υπάρξει αυτεξούσια. Τότε, όμως, θα έπρεπε να είχαμε παράσταση, και το ζητούμενο, του φόρουμ, δεν ήταν αυτό.

Art-Athina και «Oti», ΕΨΑ και λαγκαβούλιν

Πέμπτη βράδυ, φορώ τζιν και λευκό σακάκι, κατηφορίζω για το μετρό. Αλλάζω 3 τρένα, και μετά το πρόγραμμα έχει τραμ. Επιτέλους είμαι στα εγκαίνια της Art-Athina. Κόσμος πολύς, ευτυχώς από την είσοδο ακόμη οι φίλοι γινόμαστε περισσότεροι. Μια γρήγορη ματιά, μας κάνει να αναρωτηθούμε για το περιβόητο νόημα της τέχνης. Και όμως, το συμπέρασμα είναι ότι υπάρχουν Έλληνες που διαπρέπουν και συνεργάζονται με γκαλερί έξω. Μπράβο. Ένας από αυτούς, με πολύ ενδιαφέρουσα ατμόσφαιρα στα έργα του, είναι ο Γιώργος Σταμκόπουλος, που ζει στο Βερολίνο, παιδί του 1983, και συνεργάζεται με τη γκαλερί του Fabio Tiboni, στη Μπολόνια. Πολύ συμπαθής και με ανησυχίες. Στα λίγα λεπτά μαζί του, δεν παρέλειψε να αναφέρει ότι μάλλον κλείνει το tacheles στο Βερολίνο. Άλλη, Ισπανίδα αυτή, του 1983 ζωγράφος, είναι η Almudena Cuesta Ruiz. Συνεργάζεται με την Art Zone 42, της Έλενας Ρουσούδη, στη Β. Κωνσταντίνου 42. Χάρηκα που εντόπισα τη δουλειά της. Θα ταίριαζε πολύ, μια κοινή έκθεση, δική της και του Αλέξανδρου Βασμουλάκη, νομίζω. Στη φετινή Art-Athina, του 2011, επίσης ξεχώρισα ένα έργο της Nancy Spero, που συνεργάζεται με τη γκαλερί Mulier Mulier, στο Βέλγιο, και είναι Αμερικανίδα. Αυτές οι περιπτώσεις είναι ενδεικτικές. Μολονότι το κλίμα γκλουάρ δεν βοηθά και πολύ, για γνήσιες γνωριμίες, με λίγη τύχη, μπορείς να γνωρίσεις και καλλιτέχνες. Καθοδόν, από διάδρομο σε διάδρομο, σύμφωνα με φευγαλέα λόγια, συμπέρανα ότι πολλοί φιλότεχνοι το έχουν ρίξει στη yoga – διαρκεί και δεν στοιχίζει όπως η πλαστική-, ενώ μερικά από τα έργα μου φάνηκαν και εντελώς περιττά. Αλλά προσωπικά γούστα είναι αυτά. Αυτό που δεν είναι προσωπικό αλλά αντικειμενικό είναι το ωράριο λειτουργίας. Νταν, πέφτει σύρμα κατά τις 22.30, ότι έληξε ο χρόνος και πρέπει να φύγουμε. Η παρέα έξω, μιλάμε, ρυθμίζουμε τα της επιστροφής και με τα πολλά φτάνω Αλεξάνδρας. Ταξί στη σειρά, αλλά αποφασίζω να περιμένω. Έρχεται το τρόλεϊ, μπουκάρω. Μ, ανεβαίνει και ένας με το τριφύλλι. «Πράσινε θεέ, Παναθηναϊκέ», γράφει το χαρτί του. Με το θάρρος, της ομοϊδεάτισσας, του χαμογελώ. Παίζουμε την Κυριακή, του λέω. Και σήμερα παίξαμε, μου λέει. Τέλος-πάντων, στεναχωρημένος για την ισοπαλία, με την ΑΕΚ, για την οποία δεν είχα ιδέα, μου χάρισε το χαρτί με το σύνθημα, που πλέον έχω κοτσάρει και θαυμάζω πάνω από το γραφείο μου. Πίσω στη νύχτα της Πέμπτης. Ετοιμάζομαι να κατεβώ, απέναντι από το Παρκ. Με ρωτάει και μια κυρία –ούτε ξέρω από ποια χώρα έφτασε και αυτή-, πού σταματά το τρόλεϊ. Αν και Μουσείο, απαντώ, μια φωνή, ενός άλλου μετανάστη, στη χώρα μας, λέει «ότι». Δεν καταλαβαίνουμε, κατεβαίνουμε η κυρία και εγώ. Βλέπουμε να γράφει ΟΤΕ, τότε το τρόλεϊ, και ανεβαίνουμε ξανά. Μα είπα, ότι, ξανά λέει ο τρίτος επιβάτης. «Ότι» ήταν ο «ΟΤΕ»… σκέψου, ούτε εγώ το κατάλαβα, μου λέει η κυρία. Εν τέλει, στο «ότι», σήμανε το τέλος και τους καληνύχτισα. Προτού πέσω για ύπνο, σκεφτόμουν το δώρο του παναθηναϊκού, το «ότι» και την Art-Athina. Αν δεν ήταν αυτή η επιστροφή με το τρόλεϊ, νομίζω πως δεν θα είχε την ίδια αξία, το ίδιο νόημα εκείνο το βράδυ. Διότι, έτσι, έσπασε η κλίμακα, του μακρινού και του αμιγώς καλλιτεχνικού, και επέστρεψα στο καθημερινό και στη ζωή. Που είναι τέχνη και γίνεται ίδια με τέχνη, όταν σε εμπνέει, εκεί που δεν το περιμένεις. Κατέβασα μια ΕΨΑ, απ’ το μπουκάλι. Σκέφτηκα: απαράδεκτη η άποψη της άγνωστης, από την Πεύκη, που ακούγοντας για το έγκλημα της 3ης Σεπτεμβρίου, είπε σε φίλους «μα δεν ήξερε ότι δεν πρέπει να μένει εκεί;»…ας μείνουν κάποιοι στα κάστρα της άμμου αν αυτό το έχουν βαπτίσει ζωή. «Αβάπτιστοι» θα πάνε. Και εμείς πίνουμε λαγκαβούλιν- χωρίς πάγο σε ποτήρι μπράντι- αλλά δεν κάνουμε κι έτσι. Δεν σκεπτόμαστε έτσι.

*στη φωτογραφία: έργο του Γιώργου Σταμκόπουλου

Κλίμακες, προσαρμόζομαι/συναρμόζομαι

Α + Β, Α + β, α+ Β, α + β, 2Α + 2Β, 2Α + 2β, 2α + 2Β, α + 5Β…;

Από τότε που οι αριθμοί κυριαρχούν στη σύγχρονη δυτικότροπη ζωή και χειραφετούν, από έναν στεγνό πίνακα αεροδρομίου φουλ στις πτήσεις μέχρι μια σύνθεση ανθοδέσμης από διάφορα τριαντάφυλλα, έχει πέσει πλούσιο μελάνι υπολογισμένης μνείας, στην αξία της δαρβινικής προσαρμογής. Έχει, όμως, υποπέσει στην αντίληψή μας, ο τρόπος με τον οποίο προσαρμοζόμαστε καθώς και τι συνεπάγεται αυτή η πράξη της προσαρμογής.

Τι σημαίνει, αλήθεια, «προσαρμόζομαι»; Προτού επιχειρήσω μια ευθεία απάντηση, στο παραπάνω ερώτημα, ανακαλώ σκοπίμως τη φράση του Ρίλκε, όπου συναντούμε τη μετοχή ενός κοντινού ρήματος, του «συναρμόζομαι». Και διαβάζουμε Στη Σοφία του Ρίλκε, των εκδόσεων Πατάκη: «Να είμαστε κάπου συναρμοσμένοι, έτσι εκπληρωνόμαστε· να συνεισφέρουμε τη μοναξιά μας σε μια κοινή υπόθεση». Παρατήρηση πρώτη: μολονότι το ρήμα «προσαρμόζομαι» έχει κατακλύσει πλήθος γραπτών, το γειτονικό «συναρμόζομαι» σπάνια βλέπει το φως της δημοσιότητας. Ο λόγος που συμβαίνει αυτό, ιδού το ζητούμενο.

Ενώ το ρήμα «προσαρμόζομαι» απαιτεί μια εξωτερική πραγματικότητα, στην οποία φυσικά αναφέρεται, το αντίστοιχο ρήμα «συναρμόζομαι» υπάγεται στους κανόνες ενός ηθικού -με τον εαυτό μας- συμβολαίου, για το οποίο απαιτούνται μια εσωτερική δραστηριότητα καθώς και μια σύστοιχη πειθαρχία. Πειθαρχώ σε αυτό που έχω επιλέξει να είναι προτεραιότητα στη ζωή μου. Εφόσον τίθεται η ευθύνη της επιλογής, το αποτέλεσμα της συναρμογής αφορά στην ανάληψη αυτής της επιλεκτικής ευθύνης και άρα, στην αναγωγή του εαυτού σε ένα υπεύθυνο «εγώ». Απέναντι στο διαρκή και διερευνητικό προβληματισμό “quo vadis”, που προβάλλουμε στον εαυτό μας, δεν αντικατοπτρίζεται παρά το μοναχικό είδωλο της ερώτησης, φερόμενο ως μοναδική απάντηση. Διότι, απάντηση δεν υπάρχει. Και δεν υπάρχει, επειδή στην πράξη της συναρμογής –και της τέχνης- ο Άλλος, ως αίσθηση, εισέρχεται στο εγώ και αντιστρόφως. Ποιος και τι θα απαντούσε, επομένως, εκ των πραγμάτων δεν είναι το ζητούμενο.

Ζητούμενο είναι οι κλίμακες. Η γλώσσα έχει φωνήεντα και σύμφωνα, η βρύση ζεστό και κρύο. Ειδικότερα, ζητούμενο είναι οι κλίμακες της αντίθεσης. Ο τρόπος με τον οποίο συναρμοζόμαστε συνιστά και τον τρόπο να προσαρμοζόμαστε, στη διαχείριση των αντιθέσεων και στο κοίταγμα της ζωής μας, μέσα από τις αντιφάσεις. Καθώς τα σύνορα, από το «εγώ» στον Άλλο, είναι διαρκώς διεκδικούμενα, στο πλαίσιο της χειραφέτησης και της αριθμητικής, φαίνεται ότι αναπτύσσονται σχέσεις με άλλοτε ίσους και άλλοτε άνισους όρους. Γι’ αυτό και τα τυπικά αναγνωριστικά «α+β» και «Α+Β» μπορούν να αλλάζουν και ενίοτε να συμβολίζουν πράξεις σύγκρουσης. Εδώ, λοιπόν, τίθεται η επιλογή, της ευθύνης, να παραβιάζεις τη μονοδιάστατη εικόνα της κλίμακας και να συνδυάζεις τα κεφαλαία με τα μικρά γράμματα. Εδώ τίθεται η ευθύνη να ζεις, καθώς η ζωή δεν είναι μία αλλά πολλές κλίμακες. Η μαγεία της ζωής δεν αφορά σε ένα αποστειρωμένο περιβάλλον, όπου και μόνο οι αντιδράσεις του προσώπου μας, άλλοτε χλωμού και άλλοτε ερυθρού, θα μας έκαναν να μαρτυρούμε την ενοχή μας. Αφορά σε ένα στέρεο περιβάλλον, όπου ακόμη οι άνθρωποι μπορούν και συναντιούνται, ανταλλάσσουν το βλέμμα τους χωρίς το κοίταγμα στην τσέπη. Τότε τα «α+β» και «Α+Β» προσφέρονται ως κίνητρα υπακοής, τόσο για τη συναρμογή όσο και την προσαρμογή μας στο περιβάλλον.

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΟ 16-19 ΜΑΪΟΥ

ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ
ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΟ 16-19 ΜΑΪΟΥ 2011

Φόρουμ Σύγχρονης Δραματουργίας
του Ελληνικού Κέντρου του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου &
Πρώτη ανάγνωση
Ανέκδοτο γαλλικό και ελληνικό θέατρο



ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΗΜΕΡΟΥ 16 & 17 ΜΑΙΟΥ 2011

Δευτέρα 16 Μαΐου 2011
Auditorium – IFA, Σίνα 31

19:30 Έναρξη – χαιρετισμοί

20:15 Ανάγνωση αποσπάσματος - Courageous (Οι ασυμβίβαστοι)
του Michael Healey (Καναδάς)
Μετάφραση: Αντώνης Πέρης
Σκηνοθετική επιμέλεια: Σωτήρης Καραμεσίνης
Προλογίζει η Ελένη Γκίνη
Διαβάζουν οι ηθοποιοί:
Γιώργος Πυρπασόπουλος, Οδύσσεια Μπουγά, Μιχάλης Αφολαγιάν, Αλέκος Συσσοβίτης, Λεονάρδος Μπατής, Χριστίνα Μητροπούλου, Βαγγέλης Ρόκος

Διάλειμμα 15΄

22:00 Ανάγνωση αποσπάσματος - Schwarzes Tier Traurigkeit (μαύρο ζώο / θλίψη)
της Anja Hilling (Γερμανία)
Μετάφραση: Νατάσα Σιουζουλή
Σκηνοθετική επιμέλεια: Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτη: Μαρία Βασιλοπούλου
Επιμέλεια video: Διονύσης Τσιλιμιδός
Προλογίζει η Έλενα Καρακούλη
Διαβάζουν οι ηθοποιοί:
Ηλίας Αδάμ, Μαρία Βασιλοπούλου, Κωστής Σαββιδάκης, Γιάννης Κωσταράς, Κωσταντής Μπαρμπούρης, Ρωμαλέα Ντρέγκα, Μάνος Σορμαΐνης

22.30 Ανάγνωση αποσπάσματος - Geld-her damit (Χρήμα; Φέρ’ το δω!)
των Andreas Sauter & Bernhard Studlar (Ελβετία-Αυστρία)
Μετάφραση*: Ηλιάνα Αγγελή, Φωτεινή Ανδριοπούλου, Χριστίνα Κιούση, Νατάσα Νταϊλιάνη
Συντονισμός μεταφραστικής ομάδας: Γιάννης Καλιφατίδης
Σκηνοθετική επιμέλεια: Σάββας Στρούμπος
Δραματουργική συνεργασία - βοηθός σκηνοθέτη: Δανάη Σπηλιώτη
Προλογίζει η Δανάη Σπηλιώτη
Διαβάζουν οι ηθοποιοί:
Ρόζα Προδρόμου, Θοδωρής Σκυφτούλης, Μαρία Αθηναίου, Ηλίας Μελέτης, Ελεάνα Γεωργούλη, Δημήτρης Τσαλαπάτης

*Το κείμενο μεταφράστηκε στο πλαίσιο των μαθημάτων του τμήματος γερμανικής μετάφρασης του Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ. κατά το εαρινό εξάμηνο 2011

Παρουσία του συγγραφέα Bernhard Studlar.


Τρίτη 17 Μαΐου 2011
Auditorium – IFA, Σίνα 31

19:30 Ανάγνωση αποσπάσματος - The Performance Economy (Η οικονομία των ρόλων)
του Juha Jokela (Φινλανδία)
Μετάφραση: Αλίνα Χατζησπύρου
Σκηνοθετική επιμέλεια: Δημήτρης Κομνηνός
Προλογίζει η Ζωρζίνα Τζουμάκα
Διαβάζουν οι ηθοποιοί:
Θάνος Αλεξίου, Μαργαρίτα Αμαραντίδη, Γιώργος Γιαννακάκος, Χριστίνα Δενδρινού, Μάνος Κανναβός, Δημήτρης Κομνηνός, Χάρης Μπόσινας, Χαρά Τσιώλη

20:00 Ανάγνωση αποσπάσματος - Excuse me Oldman where can I find time, love and contagious madness…? (Συγγνώμη γέροντα, που θα βρω τον χρόνο, την αγάπη και τη μεταδιδόμενη τρέλα...; ή Το βασίλειο των γερόντων)
του Christian Lollike (Δανία)
Μετάφραση: Γιάννης Ράμος
Σκηνοθετική επιμέλεια: Γιολάντα Μαρκοπούλου
Βοηθός σκηνοθέτη: Michael Wighton
Διαβάζουν οι ηθοποιοί:
Μαρία Αιγινίτου, Νικήτας Αναστόπουλος, Μιχάλης Μουλακάκης, Αμάντα Σοφιανοπούλου, Michael Wighton

Διάλειμμα 15΄

20.45 Ανάγνωση αποσπάσματος - Service Suicide
του Christian Lollike (Δανία)
Μετάφραση: Στράτος Σωπύλης – Δημήτρης Βέργαδος
Σκηνοθετική επιμέλεια: Δημήτρης Βέργαδος
Video: Κατερίνα Κωνσταντοπούλου
Προλογίζει η Μαρία Χατζηεμμανουήλ
Διαβάζουν οι ηθοποιοί:
Ιωάννα Κανελλοπούλου, Στράτος Σωπύλης, Ειρήνη Χέλιου

21.15 Ανάγνωση αποσπάσματος - Homme sans but (Ο άνθρωπος χωρίς σκοπό)
του Arne Lygre (Νορβηγία)
Μετάφραση: Κώστας Κουκούλης,
Επιμέλεια μετάφρασης: Χρήστος Κωνσταντέλλος
Σκηνοθετική επιμέλεια: Esther-André Gonzalez
Προλογίζει η Λίνα Ρόζη
Διαβάζουν οι ηθοποιοί:
Γιώργος Γιαννούτσος, Γιάννης Στεφόπουλος, Προμηθέας Νεραττίνι, Κωνσταντίνα Τάκαλου, Ντίνα Σταματοπούλου


*στη φωτογραφία, από την Art Athina 2011, ένα έργο της Nancy Spero, η οποία συνεργάζεται με τη γκαλερί Mulier Mulier, στο Βέλγιο (Mulier Mulier Gallery, περίπτερο F3)

«Η σταδιακή έκπτωση του επιπέδου συνείδησης»

Οι μεγάλοι ζητούν εξηγήσεις. Γιατί, ακούς συχνά. Τι ήθελες να δείξεις με αυτό, είναι μια ερώτηση που χρησιμοποιείται συχνά. Πέρα, όμως, από τον τρόπο απορητικής χρήσης, της γλώσσας, αναπτύσσονται η κινηματική και η δυναμική της γλώσσας, στη βάση των οποίων τα άτομα, αυτού του εξατομικευμένου πολιτισμού, δικτυώνονται και συνενώνονται στο σήμερα. Το συμβάν-το τετελεσμένο- καθίσταται χρονικά παρόν από τα μέλη της ομάδας, που συμμετοχικά το παρατήρησαν, το γνωρίζουν και είχαν ρόλο σε αυτό, ενίοτε από διαφορετικές θέσεις. Στη συνέχεια, για το ίδιο το συμβάν μαθαίνουν και άλλοι, όσοι δεν παραβρεθήκαμε εκεί.

Σαφώς και οι ομάδες εξελίσσονται σε άλλοτε υγιείς και άλλοτε νοσηρές αναλόγως του ρόλου τους στα πράγματα. Όσον αφορά στη δεύτερη κατηγορία, οι νοσηροί ανελεύθεροι, τα ελεύθερα «πρεζάκια» της εξουσίας γίνονται όλοι οι μπάτσοι αυτής της περιττής αλλά αποτελειωτικής φυσικά κλωτσιάς στο κεφάλι, που κατέγραψε το βίντεο από τη χθεσινή διαδήλωση και είναι απίστευτο- όμως αληθινό- να βλέπουμε. Για να μην έχει άλλα μετρητά πια αυτό το ταμείο της δημόσιας συζήτησης, για μία ακόμη φορά, πέρα από τα ασφαλώς δολοφονικά νέα. Σε μια οδό κακοπαθημένη και παθολογική, στην Πανεπιστημίου, την Τετάρτη 11 Μαΐου 2011, ένας συνομήλικος δέχεται την επίθεση της εξουσίας, ακριβώς επειδή οι αστυνομικοί είναι ελλιπείς, ανεπαρκείς, υποτελείς. Όταν χθες συγκεκριμένα τους χρειαζόταν η ληστεμένη γυναίκα- στην Αιόλου, στο ύψος λίγο μετά τις εκδόσεις Πόλις-, έξι και κάτι το απόγευμα, οι αστυνομικοί φυσικά δεν ήταν εκεί. Αστυνομικούς των ΜΑΤ αντιθέτως, είδα πολλούς μαζί, στη Στουρνάρη, και μάλιστα κάποιοι έβγαιναν από λευκό ΙΧ χωρίς πινακίδες. Αλήθεια, είναι παράνομοι και κυκλοφορούν σε τετράδες με αμάξι χωρίς πινακίδες;

Στην ηλεκτρονική έκδοση της σημερινής Ελευθεροτυπίας, το διμερές ενυπόγραφο κείμενο, -της Σέβης Δ. από τη μια και των Γιάννη Βιδάλη και Κατερίνας Σοφιανού, μέλη της Συνέλευσης αντίστασης και αλληλεγγύης Κυψέλης/Πατησίων, από την άλλη-, με τίτλο «Μαρτυρίες για τον τραυματισμό του Γιάννη», σχετικά με τον τραυματισμό του 31χρονου από τα ΜΑΤ, κατά τη διάρκεια της χθεσινής διαδήλωσης, αποτυπώνει, με λέξεις, τη φρικαλεότητα που παριστάνεται και στο βίντεο. Ο Γιάννης, από το πανό του Πάρκου Κύπρου και Πατησίων, δε μπορεί να τρέξει, πονάει το αυτί του. Η Σέβη Δ. του ξεπλένει το ματωμένο κεφάλι, σε ένα φαρμακείο στην Αμερικής. Αργότερα, για το τραύμα, ψηλά στο κεφάλι, οι γιατροί –σύμφωνα πάλι με δημοσίευση της Ελευθεροτυπίας- θα αποφανθούν για μια «σταδιακή έκπτωση του επιπέδου συνείδησης»… και στο Γενικό Νίκαιας, οι γιατροί δηλώνουν εξοργισμένοι. Ανοιχτά κεφάλια, επιχείρηση τα «άμυαλα ρεμάλια», χορηγός το κράτος. Όπως και ο Πάγκαλος δήλωσε, αυτοί δεν κάνουν για αστυνομικοί. Προθανάτια κατάσταση για έναν συνομήλικο που επέλεξε στην απεργιακή πορεία της 11ης Μαΐου ένα αντι-συναινετικό μπλοκ, και βρέθηκε στόχος της Ελληνικής Αστυνομίας. Ποτέ άλλοτε το διακύβευμα της ανθρώπινης ζωής δεν ήταν τόσο ευτελούς αξίας, στο κέντρο της Αθήνας.

Και συνεπώς, επίκαιρα όσο ποτέ καθίστανται τα σχέδια Του Μικρού Πρίγκηπα – Α. Ντε Σαιντ Εξυπερύ, εκδ. Ζαχαρόπουλος, Αθήνα 1987-. Το φίδι βόας που χωνεύει έναν ελέφαντα, ζωγραφισμένο ως το εσωτερικό ενός καπέλου με το φίδι, να χωνεύει τον ελέφαντα, έχει σχεδιαστεί ειδικά για τη νοημοσύνη ενηλίκων, ώστε να αντιληφθούν και να καταλάβουν ένα παιδί που θέλει και προσφέρει τη ζωγραφιά του. Είναι ένα σχέδιο για τη νοημοσύνη των μεγάλων. Αποκαΐδι αυτής της κυριολεκτικής νοημοσύνης, των μεγάλων, είναι πλέον μια νέα νοημοσύνη, εν ονόματι «συναδελφική» δυστυχώς, όπου οι δικηγόροι καταλαβαίνουν αλλά και εκτιμούν δικηγόρους, οι γιατροί τους γιατρούς και πάει λέγοντας. Διότι, για να καταλάβεις, πρέπει και να εκτιμήσεις. Στο νέο περιβάλλον της συναδελφικά νοημένης επικαιρότητας, οι μπάτσοι συσπειρώνονται, για να κλωτσήσουν, και μετά να συζητήσουν ποιος κλωτσούσε δυνατότερα. Καθώς, και από τα παραμύθια ακόμη, τους ήταν αγαπητός ο δυνατός άρχοντας –των δαχτυλιδιών, με χαίτη και χειροπέδες- αντί του μικρού πρίγκιπα, της συναισθηματικής νοημοσύνης και της έλλογης συνείδησης, που προσφέρει τη φωνή του στην ομάδα της διαδήλωσης. Εγώ δεν έζησα αυτό το περιστατικό από κοντά, η σκέψη και μόνο όμως γι’ αυτό, άλλαξε το ρου της μέρας και ίσως, τελικά, παρατηρώντας τον εαυτό σου σε αυτήν την πόλη, να σημαίνει έναν αργόσυρτο τρόπο, να περιμένεις το θάνατό σου, χωρίς να τον βλέπεις.

* στη φωτογραφία: λεπτομέρεια από το Kubomuro του Gonzalo Rafael Saonz de Santa Maria Poullet, Spain, Visual Arts, 14th Biennale of Europe and the Mediterranean (ήμουν κι εγώ εκεί)